Flora bakteryjna pochwy – czym jest i jak ją wzmocnić?

1. Flora bakteryjna pochwy – czym jest i jakie pełni funkcje?
2. Przyczyny zaburzeń flory bakteryjnej pochwy
3. Jak sprawdzić, czy flora bakteryjna w pochwie jest zaburzona?
4. Skąpa flora bakteryjna pochwy – jak ją wzmocnić?

Pochwa naturalnie zawiera mikroorganizmy, które tworzą jej zdrowy ekosystem i pełnią funkcję ochronną przed infekcjami. Prawidłowa flora bakteryjna pomaga utrzymać odpowiednie pH i zapobiega namnażaniu się szkodliwych drobnoustrojów.

Jednak zaburzenia jej równowagi mogą prowadzić do infekcji intymnych, powodując nieprzyjemne dolegliwości. Jak dbać o zdrową florę bakteryjną pochwy?

Flora bakteryjna pochwy – czym jest i jakie pełni funkcje?

Flora bakteryjna pochwy to zespół mikroorganizmów, składający się zarówno z pożytecznych bakterii tlenowych i beztlenowych, jak i niewielkiej ilości drobnoustrojów chorobotwórczych. Spośród pożytecznych mikroorganizmów prawidłowa mikroflora pochwy zawiera najwięcej pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus.

Bakterie te tworzą  prawidłowe pH pochwy (tj. od 3,5 do 4,5), dzięki czemu namnażanie się występujących fizjologicznie w niewielkiej ilości patogenów (jak np. drożdżaki) jest ograniczone, a ich niewielka ilość zazwyczaj nie powoduje objawów chorobowych ^[1].

Gdy z jakiegoś powodu dochodzi do zaburzenia tej równowagi i ilość pałeczek Lactobacillus spada, to pH pochwy robi się bardziej kwaśne, co sprzyja namnażaniu się patogenów i w efekcie może dojść do infekcji.

Przyczyny zaburzeń flory bakteryjnej pochwy

Zaburzona flora bakteryjna pochwy może być efektem działania wielu różnych czynników. Wśród najczęściej wymienianych znajdują się, m.in. ^[2]:

• długotrwała antybiotykoterapia – antybiotyki nie działają selektywnie i w procesie leczenia infekcji wywołanych bakteriami odpowiedzialnymi  np. za zapalenie płuc, mogą niekorzystnie wpłynąć również na bakterie w innych częściach organizmu – także w pochwie,
• błędy higieniczne – zarówno zbyt intensywna jak i za rzadka higiena okolic intymnych, stosowanie nieodpowiednich środków myjących, częste irygacje pochwy,
• syntetyczna, nieprzewiewna, obcisła bielizna – może doprowadzić do wzrostu temperatury i wilgotności (pocenie) w okolicy krocza, a to sprzyja namnażaniu się patogenów,
• zaburzenia hormonalne, menopauza, leczenie antykoncepcyjne – mogą powodować zmniejszenie wilgotności pochwy i związany z tym wzrost pH,
• dieta wysokowęglowodanowa – cukry są główną pożywką drożdżaków,
• otarcia i mikrouszkodzenia powstałe podczas stosunku,
• używki,
• choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca).

Zmiana flory bakteryjnej w pochwie początkowo może zostać niezauważona, zwłaszcza jeśli była ona niewielka. Jednak skąpa flora pochwy prędzej lub później przyczyni się do znacznego wzrostu patogenów i w efekcie może prowadzić do infekcji intymnych.

Jak sprawdzić, czy flora bakteryjna w pochwie jest zaburzona?

Infekcje intymne to jedna z najczęstszych dolegliwości ginekologicznych. Są one wprost związane z brakiem równowagi flory bakteryjnej pochwy i wynikającymi z tego zaburzeniami środowiska tego narządu.

Aby ocenić stan pochwowego ekosystemu, należy przeprowadzić badanie zwane biocenozą pochwy. Może ono zostać wykonane podczas standardowej wizyty ginekologicznej.

Lekarz pobiera wymaz z pochwy, który następnie badany jest w laboratorium. Sprawdzane są mikroorganizmy występujące w śluzie pochwowym i  stosunek pożytecznych organizmów do patogenów ^[4].

Jeśli dochodzi do zaburzeń środowiska panującego w pochwie, znacznie wzrasta ryzyko infekcji intymnych i to właśnie ich objawy są najczęstszą przyczyną wizyt w gabinetach ginekologów. Poza standardowym badaniem oraz wywiadem lekarskim specjalista zleca w trakcie diagnostyki badanie biocenozy pochwy z antybiogramem, które inaczej określa się badaniem czystości pochwy lub wymazem z pochwy.

Jeśli w wyniku badania, który otrzymuje się po 2 do 5 dni, jest zbyt wiele patologicznych mikroorganizmów, dodatkowo można wykonać antybiogram (dla bakterii) lub antymykogram (dla drożdżaków), które pozwolą na ustalenie najlepszego leczenia.

Skąpa flora bakteryjna pochwy – jak ją wzmocnić?

Aby wzmocnić naturalną florę bakteryjną pochwy, warto zastosować prebiotyk ginekologiczny Gynoxin® Protect. Jest  to wyrób medyczny podawany dopochwowo, zawierający składniki, które wspierają naturalną florę pochwy i pomagają przywrócić równowagę mikrobiologiczną.

Probiotyki dopochwowe działają szybko, ponieważ aplikowane są dokładnie w ten rejon, w którym występuje problem, co jest szczególnie korzystne w ostrych stanach infekcyjnych i zawsze wtedy, gdy szybko trzeba podjąć działania przywracające prawidłową florę bakteryjną pochwy.

Probiotyki doustne są dobrym rozwiązaniem np. podczas antybiotykoterapii, a także w sytuacjach, gdy niemożliwe jest stosowanie globulek dopochwowych (np. w trakcie menstruacji, bo zabiegach operacyjnych w rejonie krocza, w połogu) ^[4].

Dieta także może być ogromnym wsparciem w dbaniu o zdrowe środowisko w pochwie. Mowa tutaj nie tylko o ograniczeniu węglowodanów w jadłospisie (których nadmiar może przyczyniać się do intensywnego rozwoju drożdżaków), ale także o włączeniu do diety naturalnych produktów probiotycznych, zawierających pałeczki kwasu mlekowego (tj. jogurty, kefiry i inne fermentowane przetwory mleczne, a także kiszonki warzywne) ^[2,4].

Warto również zwrócić uwagę na prawidłową higienę okolic intymnych. Zarówno zbyt rzadkie, jak i zbyt częste zabiegi higieniczne w tej okolicy mogą prowadzić do naruszenia delikatnej równowagi środowiska pochwy. Dobrze jest poddać rewizji także kosmetyki używane do codziennej higieny intymnej. Warto postawić na produkty dedykowane do mycia tych wrażliwych okolic, zawierające delikatne substancje myjące i dodatki wspierające prawidłowe pH (szczególnie korzystny wpływ ma kwas mlekowy).

(i), (ii) Artykuł zawiera informacje na temat:

Gynoxin Protect, 10 globulek dopochwowych. Zastosowanie: Wspomaganie w procesie leczenia objawów związanych z zapaleniem sromu i pochwy różnego pochodzenia. Ochrona błony śluzowej pochwy przed namnażaniem chorobotwórczych mikroorganizmów, przywrócenie prawidłowego pH pochwy i łagodzenie objawów, w tym świądu. Importer/Podmiot prowadzący reklamę: Recordati Polska sp. z o.o. Upoważniony przedstawiciel: Erbozeta Austria GmbH Producent: Logus Pharma S.r.l.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.

PL-GYNOX-0169

Bibliografia:

1. SARAF, Viqar Sayeed, SHEIKH, Sohail Aslam, AHMAD, Aftab, et al. Vaginal microbiome: normalcy vs dysbiosis. Archives of microbiology, 2021, vol. 203, p. 3793-3802.
2. NALEWCZYŃSKA, Agnieszka, CENDROWSKA, Anna, KOWALSKA, Justyna, et al. Zaburzenia biocenozy pochwy–postępowanie diagnostyczne oraz leczenie. Ginekol Prakt, 2009, vol. 3, p. 33-369.
3. MASHATAN, Noushin, HEIDARI, Reza, ALTAFI, Mana, et al. Probiotics in vaginal health. Pathogens and Disease, 2023, vol. 81, p. ftad012
4. KAROWICZ-BILIŃSKA, Agata. Odbudowa prawidłowej flory bakteryjnej po leczeniu infekcji pochwy. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2021, vol. 6, no 1.